Πως την πάτησαν Σαουδική Αραβία και ΗΠΑ με τους Χούθι

Τι κι αν το σιιτικό τόξο ήταν ο Νο1 στόχος του ISIS και το Ιράν ο πιο απηνής διώκτης του, τι κι αν οι “χειριστές” του ISIS βρίσκονταν πιο κοντά στην Ουάσιγκτον παρά στην Τεχεράνη, τι κι αν οι δράστες της 11η Σεπτεμβρίου είχαν κάποια σχέση με Ριάντ και σίγουρα όχι με τους Φρουρούς της Επανάστασης, τη Χεσμπολά και τους Χούθι.

Αν ο Τραμπ έχει το ακαταλόγιστο, δεν ισχύει το ίδιο για γνωστό αναλυτή στην ελληνική τηλεόραση, κάθε άλλο παρά αφελή, που λίγες μέρες μετά την έναρξη του πολέμου στον Περσικό, δήλωνε πως «δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία πως είναι ένα καθεστώς το οποίο εξάγει τρομοκρατία». Antifactual αφήγημα του Τμήματος Προπαγάνδας μυστικών υπηρεσιών!

Πιο σημαντική είναι η εκτίμηση του εν λόγω αναλυτή και πλείστων άλλων, πως «αν ρωτάτε την προσωπική μου γνώμη, η αλλαγή καθεστώτος θα ήταν σταθεροποιητική για την περιοχή». Ώστε ΗΠΑ και Ισραήλ αποφάσισαν να τινάξουν στον αέρα κάθε σταθερά της περιοχής, για να την… σταθεροποιήσουν. Δεν είναι ένα πρωτάκουστο αφήγημα. Η επέκταση του ΝΑΤΟ σε ανατολική Ευρώπη και Ουκρανία θα εδραίωνε επίσης την «σταθερότητα και ασφάλεια», όπως υποστήριζαν τότε πλήθος αναμεταδότες, ορισμένοι από τους οποίους σήμερα, εναρμονιζόμενοι με Τραμπ, εμφανίζονται δυσαρεστημένοι από την κρίση στην Ουκρανία.

Τα δημοσιεύματα Haaretz και Times of Israel ότι ο Νετανιάχου είχε προειδοποιηθεί προσωπικά από τον μπιν Ζαγέντ (που δεν διέψευσε) δεν αρκούν ακόμη να κλείσουν τον άλλο κύκλο που άνοιξε η 7η Οκτωβρίου. Ωστόσο, ελάχιστοι επιμένουν στο αφήγημα ότι όσα εξελίσσονται σήμερα στη Μέση Ανατολή, είναι το αποτέλεσμα επιθέσεων μερικών μαχητών της Χαμάς, πριν τρία χρόνια.

Έπειτα, ακόμη και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, που ήταν υποτίθεται ο βασικός λόγος του πολέμου, έχει προς το παρόν αποσυρθεί από το τραπέζι τα διαπραγμάτευσης. Έμεινε μόνος ο Τραμπ να αφηγείται πώς η επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου απέτρεψε τάχα την τελευταία στιγμή μια πυρηνική επίθεση στην Ευρώπη, ή τον πυρηνικό αφανισμό του Ισραήλ και άλλα χαριτωμένα, που ακόμη και γνωστοί αναμεταδότες κωλύονται να αναμεταδώσουν.

Βανς, Ρούμπιο και Τραμπ

Ο Αντιπρόεδρος Βανς διεκδικεί τη συνέχεια του America First εν’ όψει των εκλογών του 2028, και κάλεσε τους οπαδούς Τραμπ «να μην πετάξουν το μωρό μαζί με τα βρώμικα νερά». Όταν συντασσόταν μαζί του το 2023 το κύριο επιχείρημά του ήταν ότι ο Τραμπ «δεν είχε ξεκινήσει κανέναν πόλεμο, παρά την τεράστια πίεση από το κόμμα του, ακόμη και μέλη της κυβέρνησης». Έρευνα της Navigator Research έδειξε ότι 20% των ψηφοφόρων Τραμπ έχουν μετανιώσει την ψήφο τους.

Για τους μισούς ο λόγος είναι ο πόλεμος στο Ιράν. Η παραίτηση του υπουργού Στρατού Ντρίσκολ, ανθρώπου του Βανς, προστέθηκε στις παραιτήσεις Τούλσι Γκάμπαρντ, Τζο Κέντ και άλλων που βρίσκονταν κοντύτερα στο Βανς. Σε αντίθεση με Βανς που εκτέθηκε στις διαπραγματεύσεις με τους Ιρανούς, ο Ρούμπιο, ανταγωνιστής του για το 2028, πέρασε στο παρασκήνιο, μετά τη φετινή επίθεση στο Ιράν.

Όμως, ήταν ο Ρούμπιο που υποστήριξε κυνικά το Ισραήλ στη γενοκτονία της Γάζας, ο ιθύνων νους της ισραηλινής κατοχής στο Λίβανο, των προσπαθειών να παραμείνουν οι χώρες του Κόλπου συντονισμένες κατά του Ιράν και κάθε πρωτοβουλίας που υπονομεύει μια επίλυση στον Περσικό. Η δική του εκδοχή του America First εκφράζεται με την επιθετική εφαρμογή του δόγματος Ντονρόε στη Λατινική Αμερική ενάντια στην Κίνα, και γενικότερα στην υποστήριξη κάθε ενδιάμεσου τυχοδιωκτισμού, από τη Βενεζουέλα μέχρι τη Μέση Ανατολή, με απώτερο στόχο την Κίνα.

Στην πρόσφατη επίσκεψη στο Πεκίνο, ο Ρούμπιο ήταν ο μόνος υπουργός του Τραμπ που δεν χαιρέτησε “εγκάρδια” ο Σι. Το γεγονός ότι ευθυγραμμίζεται με Ισραήλ σε αντίθεση με Βανς και στηρίζεται από το εβραϊκό λόμπι, όπως επίσης ότι είναι ο “νεοσυντηρητικό”» της αμερικανικής κυβέρνησης απέναντι στη Μόσχα για το Ουκρανικό, δεν συνάδουν ιδιαίτερα με τη λογική του America First.

Ωστόσο, αρχικά αντίθετοι στην περιπέτεια του Περσικού ήταν σχεδόν όλοι, πλην Τραμπ: Βανς, Ρούμπιο, ο στρατός, το λεγόμενο βαθύ κράτος. Κάτι που δεν είχε συμβεί στις πολιτικές για την Ουκρανία. Η νέα εξωφρενικότερη περιπέτεια στο Ιράν θέτει ερωτήματα για την ισχύ και επιρροή του εκ φύσεως τυχοδιωκτικού διεθνικού χρηματιστικού κεφαλαίου και των επιθυμιών του στην αμερικανική διοίκηση, περισσότερο απ’ όσο η αμφίβολη στρατηγική στην Ουκρανία.

Τα πράγματα δεν έχουν φτάσει στην αποσύνδεση που έχει εν μέρει λάβει χώρα στην Ευρώπη, ανάμεσα σε βασικές πολιτικές ηγεσίες και πρώην κραταιά οικονομικά συμφέροντα σε εθνικό επίπεδο, υπέρ διεθνικών συμφερόντων, υπερευρωπαϊκών (κατά το “υπερεθνικών”). Όμως, το προφανές έλλειμμα στρατηγικής στον Περσικό από την αρχή της πολεμικής επιχείρησης προκαλεί ερωτηματικά που μόνο σε επίπεδο σχολιασμού και όχι επί της ουσίας απαντώνται από τον αλλοπροσαλλισμό Τραμπ, ή τη δύναμη του εβραϊκού λόμπι

Ούτε οι διαχωρισμοί οπαδών και πολέμιων της παγκοσμιοποίησης, Τραμπ και βαθέος κράτους κ.ο.κ. αρκούν να απαντήσουν έναν γρίφο, όπου ο Τραμπ δείχνει να εκπροσωπεί τα πιο έξαλλα χρηματιστικά, γκλομπαλιστικά συμφέροντα, παρά το America First με το οποίο εξελέγη. Το νήμα θα μπορούσε να πιαστεί σε άλλη ευκαιρία, πχ “από την 11η Σεπτεμβρίου στο AfD”.

Νέο φιάσκο για ΗΠΑ

Ο δεύτερος πολεμικός γύρος ξεκίνησε 8 Ιουλίου. Αποσκοπούσε για τις ΗΠΑ στην «κινητική αναδιαπραγμάτευση» της εκεχειρίας του Ιουνίου, κυρίως των όρων διέλευσης από τη νότια διαδρομή έξω από τις ακτές του Ομάν. Ο δεύτερος γύρος έληξε στις 23 Ιουλίου, με τις ΗΠΑ να έχουν βελτιώσει τη διέλευση πετρελαίου, αλλά να έχουν βρεθεί στρατηγικά σε χειρότερη θέση συγκριτικά με πριν.

Οι στρατιωτικοί στόχοι πλέον στο Ιράν μικρή σημασία είχαν, η μηχανή των ΗΠΑ αντιμετωπίζει κρίσιμες ελλείψεις, και οι απαντήσεις της ιρανικής πλευράς έχουν περάσει από ισοδύναμα πλήγματα σε πολλαπλάσια για κάθε αμερικανικό χτύπημα. Ωστόσο, καθοριστική σημασία για τη λήξη των νέων εχθροπραξιών και την όλη παρτίδα σκάκι ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν είχε η ανακοίνωση των Χούθι στις 20 Ιουλίου, ότι μπλοκάρουν τα πλοία της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα.

Στις 12 Αυγούστου ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Ράιτ ανακοίνωσε με αρκετή δόση υπερβολής ότι ο μέσος όρος των διελεύσεων πετρελαίου από το Ορμούζ έφτασε τα 9 mb/d. Εν μέρει η διέλευση αφορούσε και ιρανικό πετρέλαιο, και είχε τη μερική συναίνεση της Τεχεράνης. Το γιατί επέλεξε αυτή την τακτική η Τεχεράνη αντί να κλείσει τη στρόφιγγα, όπως είχε τη στρατιωτική ικανότητα να κάνει, δεν είναι σαφές, αν και οι εξελίξεις στην Υεμένη δείχνουν προς την πιθανότητα να υπήρξε από τότε εναλλακτικός σχεδιασμός με τη συμμετοχή των Χούθι.

Η διαφορά ανάμεσα σε 1-2 mb/d και 7-9 mb/d είναι από την άποψη των τιμών πετρελαίου τεράστια. Γιατί στην πρώτη περίπτωση το χρονικό περιθώριο αντοχών της παγκόσμιας οικονομίας μετριέται σε 1-2 μήνες και στη δεύτερη πλησιάζει το έτος. Έτσι, το χτύπημα στον αγωγό προς το Γιανμπού και η απειλή να κλείσει πλήρως το Μπαμπ ελ Μαντέμπ μετά την επέλαση των Χούθι στη δυτική Υεμένη, ακυρώνει δυνητικά τα κέρδη από την όποια βελτίωση στο Ορμούζ.

Άλλωστε η επιτυχής διέλευση τάνκερ με απενεργοποιημένα τα συστήματα αναγνώρισης δεν ωφελούσε να συνοδευτεί με τυμπανοκρουσίες από τον Ράιτ, ούτε ο δήθεν ολοκληρωτικός «οικονομικός πόλεμος» κατά του Ιράν από τον Μπέσεντ. Επιλογές που δείχνουν μάλλον απελπισία, παρά αυτοπεποίθηση, πριν ακόμη μπουν στο παιχνίδι οι Χούθι.

Η χαραμάδα βελτίωσης για τις ΗΠΑ οδήγησε στην εθελοντική αυταπάτη ότι πλέον ο χρόνος πιέζει περισσότερο το Ιράν και ότι ο Λευκός Οίκος μπορούσε “να τη βγάλει καθαρή” μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές, χωρίς άλλη κλιμάκωση. Το νέο μεγάλο φιάσκο στη σύγκρουση Χούθι-Σαουδικής Αραβίας διέλυσε τις αυταπάτες. Η επάνοδος του πετρελαίου σε τιμές Μαΐου, ενώ δεν υφίσταται αυτή τη στιγμή γενικευμένος πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν όπως τότε, δείχνει ακριβώς το πρόβλημα για τις ΗΠΑ.

Οι «αντάρτες», «τρομοκράτες» Χούθι

Τον Ιούλιο σημειώναμε ότι «οι Ιρανοί συνεχίζουν να ελέγχουν την κλιμάκωση» και ότι η κλιμάκωση στην Υεμένη «μόνο θετική δεν είναι για την Ουάσιγκτον». Ουάσιγκτον και Ριάντ πήγαιναν γυρεύοντας, άλλο ένα σύμπτωμα απελπισίας. Γιατί ενώ οι Χούθι, σε αντίθεση με την περίοδο αλληλεγγύης στον παλαιστινιακό λαό, είχαν επιδείξει αυτοσυγκράτηση στη διάρκεια του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν, ήταν η Σαουδική Αραβία που επέλεξε με την άδεια των ΗΠΑ να σπάσει την υποτυπώδη εκεχειρία από το 2022 και να βομβαρδίσει το αεροδρόμιο της Σαναά, επειδή προσγειώθηκε εκεί πολιτικό, ιρανικό αεροσκάφος που επέστρεφε αντιπροσωπεία των Χούθι από την κηδεία Χαμενεΐ. Έχει δευτερεύουσα σημασία αν το Ριάντ έπεσε σε παγίδα-πρόκληση Τεχεράνης και Σαναά.

Το Ριάντ επέλεγε την πιο ακατάλληλη στιγμή να υπερασπίσει το μονομερή αποκλεισμό που έχει επιβάλει στους Χούθι και μεταξύ άλλων τροφοδοτεί την εκεί ανθρωπιστική κρίση, με την συνενοχή της Διεθνούς Κοινότητας. Έχοντας ήδη βοηθήσει σημαντικά τις ΗΠΑ να υπονομεύσουν το Μνημόνιο Κατανόησης του Ιουνίου στο Λίβανο, με τις εκεί πολιτικές δυνάμεις που παίρνουν οδηγίες από το Ριάντ να αποδέχονται επισήμως την ισραηλινή κατοχή στο Νότο, το Βασίλειο νόμισε πως έφτασε η ώρα και είχε τις δυνάμεις να διευρύνει τα αντίμετρα στην αύξηση της ιρανικής ισχύος στην περιοχή. Μετά τα χτυπήματα στην Υεμένη, χτύπησε από κοινού με τις ΗΠΑ και φιλοϊρανικές δυνάμεις στο Ιράκ.

Αντίστοιχα, οι ΗΠΑ μετά την “τακτοποίηση” του Λιβάνου δια του Ρούμπιο, την επιβολή πρωθυπουργού της αρεσκείας τους στο Ιράκ αντί του “φιλοϊρανού” Μαλίκι, με τον εκβιασμό των εσόδων από το ιρακινό πετρέλαιο που περνούν ακόμη από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα στη Νέα Υόρκη, και τις αυταπάτες από την πρόσφατη χαλάρωση των Στενών του Ορμούζ, υποτίμησαν τον κίνδυνο των Χούθι. Τώρα, αν η Δύση δεν κάνει κάτι με τους Χούθι, κλιμακώνοντας μια ήδη τεταμένη κατάσταση, έχει κάθε λόγο να κάνει κάτι το ίδιο το Ιράν, ή διαμέσου των Χούθι, πριν τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ στον επόμενο ενάμισι μήνα, πιέζοντας για αποδοχή ήττας.

Για τους Χούθι ο συσχετισμός σήμερα είναι πολύ πιο ευνοϊκός από το 2022 και έχουν την ευκαιρία να στοχεύσουν την άρση του αποκλεισμού τους από το Ριάντ και τη Διεθνή Κοινότητα. Η στρατηγική τους, αν και συντονίζεται με την Τεχεράνη η οποία άλλωστε τους έχει καταστήσει σημαντική “ασύμμετρη” δύναμη, καθορίζεται από στις ανάγκες μιας ανεξάρτητης Υεμένης, παρά από την εξυπηρέτηση του Ιράν.

Είναι θετικό το γεγονός ότι έχουν περιοριστεί από τους αναμεταδότες οι αναφορές σε «τρομοκράτες» Χούθι, αυθαίρετος χαρακτηρισμός του Ριάντ, του Αμπού Ντάμπι και της Δύσης. Θα ήταν καλύτερα αν εκλείψουν και οι αναφορές σε «αντάρτες» Χούθι που ελέγχουν πληθυσμιακά περιοχές με το 70-80% μιας χώρας, που ο πληθυσμός της υπερβαίνει τον αραβικό πληθυσμό όλων μαζί των μοναρχιών του Κόλπου, ενώ η διεθνώς αναγνωρισμένη “κυβέρνηση” επιβιώνει ελέω της μισθοδοσίας και στρατιωτικής στήριξης της Σαουδικής Αραβίας και πρακτικά εδρεύει στο Ριάντ και όχι στην Υεμένη.

Το φιάσκο των μισθοφόρων της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη αναδεικνύει έμμεσα την τεχνητή ύπαρξη των πρώην αποικιακών μοναρχιών του Κόλπου. Πρόβλημα που μελλοντικά μπορεί να αποδειχθεί πολύ μεγαλύτερο για τα τεχνητά αυτά βασίλεια, τη Δύση και το Ισραήλ, από την αποτυχία της αμερικανικής ομπρέλας ασφαλείας που ανέδειξε ο πόλεμος στον Περσικό.