Οι “θεραπείες” για αδυνάτισμα με Ozempic και Μουντζάρο

Μια πρόσφατη μελέτη δείχνει ότι οι άνθρωποι που χάνουν βάρος με Ozempic χάνουν και σημαντική ποσότητα μυϊκής μάζας. Ένα άλλο άρθρο ανέφερε ότι όσοι παίρνουν Ozempic τελικά σταματούν να χάνουν βάρος και “κολλάνε” σε ένα πλατό. Πριν προχωρήσω, θέλω να ξεκαθαρίσω ότι δεν επιχειρηματολογώ ούτε υπέρ, ούτε κατά αυτών των φαρμάκων. Στόχος μου είναι να προσθέσω μια προοπτική που λείπει από κάποιες συζητήσεις που ακούω και διαβάζω γύρω από το θέμα.

Να κόψω δρόμο; Η ζωή σήμερα είναι γρήγορη. Ανάμεσα σε δουλειά, οικογένεια και υποχρεώσεις, το να βρει κανείς χρόνο για να φροντίσει τη διατροφή του μοιάζει με πολυτέλεια. Πόσο μάλλον αν έχεις κάνει πολλές προσπάθειες με διαιτολόγους όχι μόνο να αλλάξεις το βάρος σου, αλλά και να το διατηρήσεις. Βλέπεις, δοκίμασες δίαιτες όπως διαλειμματική, keto, dukan, πήρες φαρμακευτική αγωγή, όπως Xenical, Αlli ή Reductil, αλλά πάλι δεν έφτασες στο στόχο σου και να τον διατηρήσεις.

Σκέψου διαφορετικά. Ως διαιτολόγος, καταλαβαίνω απόλυτα τις απαιτήσεις της σύγχρονης καθημερινότητας και κατανοώ ότι η επιθυμία για γρήγορη και αποτελεσματική λύση μπορεί να σε οδηγήσει ακόμη και σε ενέσιμες θεραπείες απώλειας βάρους, παρόλο που μπορεί να μην απευθύνονται σε σένα.

Αυτός ο οδηγός δεν είναι απλώς για να μάθεις τι είναι αυτές οι θεραπείες. Στόχος του είναι να σε βοηθήσει να κατανοήσεις πώς λειτουργούν, ποιοι μπορούν να τις χρησιμοποιήσουν με ασφάλεια, ποιες είναι οι παρενέργειες και πώς να μεγιστοποιήσεις τα αποτελέσματα τους, πάντα σε συνδυασμό με έξυπνες διατροφικές και lifestyle στρατηγικές. Στο τέλος, θα ξέρεις ακριβώς τι πρέπει να γνωρίζεις πριν πάρεις οποιαδήποτε απόφαση — χωρίς μύθους, χωρίς υπερβολές, με πρακτικές πληροφορίες που μπορείς να εφαρμόσεις στην καθημερινότητά σου.

Ενέσιμες Θεραπείες

Οι ενέσιμες θεραπείες απώλειας βάρους αποτελούν πλέον μια σημαντική επιλογή για άτομα με υπερβάλλον σωματικό βάρος, όταν η διατροφή και η άσκηση από μόνες τους δεν αρκούν για την επίτευξη και διατήρηση ενός υγιούς βάρους. Στην αγορά υπάρχουν διάφορες κατηγορίες φαρμάκων, καθεμία με διαφορετικό μηχανισμό δράσης, συχνότητα χορήγησης και αποτελεσματικότητα. Η βασική κατηγορία περιλαμβάνει τους GLP-1 αγωνιστές, οι οποίοι μιμούνται την ορμόνη GLP-1 (Glucagon-Like Peptide-1). Αυτή η ορμόνη εκκρίνεται φυσιολογικά από το έντερο μετά το γεύμα:

• μειώνοντας την όρεξη
• επιβραδύνοντας την κένωση του στομάχου και
• ενισχύοντας την έκκριση ινσουλίνης, βοηθώντας στη ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα.

Η χρήση των GLP-1 αγωνιστών έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική και στην απώλεια βάρους και τη βελτίωση παραμέτρων, όπως τα αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και η αρτηριακή πίεση. Οι GLP-1 αγωνιστές αποτελούν τη βασική και πιο διαδεδομένη κατηγορία ενέσιμων θεραπειών απώλειας βάρους. Δρουν μιμούμενοι τη φυσική ορμόνη GLP-1, επηρεάζοντας άμεσα την όρεξη, τον κορεσμό και τον μεταβολισμό της γλυκόζης.

Στη συνέχεια θα αναφερθώ στα δύο πιο γνωστά και κλινικά τεκμηριωμένα φάρμακα αυτής της κατηγορίας, εξηγώντας πώς λειτουργούν, τι αποτελέσματα προσφέρουν και σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται.

Η σεμαγλουτίδη είναι ο πιο γνωστός και ευρέως χρησιμοποιούμενος GLP-1 αγωνιστής. Ήξερες ότι η σεμαγλουτίδη χρησιμοποιείται πάνω από 15 χρόνια για τον έλεγχο των επιπέδων σακχάρου στο αίμα σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Η σεμαγλουτίδη, αν και χρησιμοποιείται ευρέως και για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, τη δεδομένη στιγμή έχει λάβει έγκριση μόνο στην Αμερική και μόνο για το σκεύασμα με επωνυμία “Wegovy”. Η χορήγησή του είναι συνήθως εβδομαδιαία, γεγονός που διευκολύνει τη συμμόρφωση των ασθενών.

Η σεμαγλουτίδη είναι αποτελεσματική; Οι κλινικές μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να προκαλέσει απώλεια βάρους 10-15% μέσα σε 6-12 μήνες, όταν συνδυάζεται με διατροφικές οδηγίες και ήπια σωματική δραστηριότητα. Η σεμαγλουτίδη είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για άτομα με BMI ≥30 ή BMI ≥27 με συννοσηρότητες όπως διαβήτη τύπου 2, υπέρταση ή δυσλιπιδαιμία. Η λιραγλουτίδη δρα με παρόμοιο μηχανισμό με τη σεμαγλουτίδη, αλλά επειδή η χορήγησή της είναι καθημερινή μπορεί να απαιτεί μεγαλύτερη προσαρμογή στον τρόπο ζωής του ατόμου.

Η λιραγλουτίδη είναι αποτελεσματική;

Έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στην απώλεια βάρους περίπου 5-10% και χρησιμοποιείται επίσης στη ρύθμιση της γλυκόζης σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη. Για τη διαχείριση της παχυσαρκίας, έχει λάβει έγκριση το σκεύασμα με εμπορική ονομασία Saxenda, σε συνδυασμό με δίαιτα και άσκηση. Αντίστοιχα με τη σεμαγλουτίδη,χορηγείται σε ενήλικες με BMI ≥30 ή BMI ≥27 με συννοσηρότητες όπως διαβήτη τύπου 2 ή υπέρταση.

Ποια θεραπεία να επιλέξω; Η επιλογή μεταξύ λιραγλουτίδης και σεμαγλουτίδης εξαρτάται από την προσωπική προτίμηση, την ανεκτικότητα και το κόστος, αλλά και από την ιατρική αξιολόγηση. Υπάρχουν συνδυαστικές θεραπείες. Η νέα γενιά ενέσιμων θεραπειών περιλαμβάνει τους διπλούς αγωνιστές GIP + GLP-1, όπως η τιρζεπατίδη. Αυτά τα φάρμακα συνδυάζουν δύο ορμονικούς μηχανισμούς: αυτόν του GLP-1, που μειώνει την όρεξη και βελτιώνει τη γλυκαιμία, και αυτόν του GIP (Glucose-dependent Insulinotropic Polypeptide), που ενισχύει την έκκριση ινσουλίνης και επηρεάζει θετικά τον μεταβολισμό λίπους.

Η Τιρζεπατίδη είναι αποτελεσματική; Τα αποτελέσματα φαίνονται εντυπωσιακά και ελκυστικά, με μέση απώλεια βάρους που μπορεί να φτάσει έως και 20% σε 6-12 μήνες, καθιστώντας τα ιδιαίτερα ελκυστικά για ασθενείς με σοβαρή παχυσαρκία ή υψηλό μεταβολικό κίνδυνο.

Πέρα από τους GLP-1 αγωνιστές και τους διπλούς αγωνιστές, βρίσκονται σε ανάπτυξη νέες ενέσιμες θεραπείες που στοχεύουν πολλαπλές ορμονικές οδούς ταυτόχρονα, με στόχο την ακόμα μεγαλύτερη απώλεια βάρους και τη βελτίωση του μεταβολικού προφίλ. Ορισμένα φάρμακα υπό κλινική αξιολόγηση συνδυάζουν επιπλέον ορμόνες ή παράγοντες κορεσμού, ενώ άλλες θεραπείες επικεντρώνονται στη μείωση της λιπογένεσης και στη βελτίωση της ευαισθησίας των κυττάρων στην ινσουλίνη. Αν και πολλά από αυτά βρίσκονται ακόμη σε πειραματικό στάδιο, αναμένεται ότι τα επόμενα χρόνια θα προσφέρουν νέες επιλογές για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας με εξατομικευμένο τρόπο.

Οι ενέσιμες θεραπείες απώλειας βάρους δεν είναι μαγικές λύσεις, ούτε λειτουργούν ανεξάρτητα από τον οργανισμό. Αξιοποιούν βιολογικούς μηχανισμούς που ήδη υπάρχουν στο σώμα μας και απλώς τους ενισχύουν, τους ρυθμίζουν και σε πολλές περιπτώσεις τους αποκαθιστούν. Ο βασικός πυρήνας αυτών των θεραπειών είναι η επίδρασή τους στην όρεξη, τον κορεσμό, τη γλυκόζη και τη γαστρική κένωση, δηλαδή στον τρόπο που το σώμα διαχειρίζεται την τροφή και τα αποθέματα ενέργειας.

Οι GLP-1 και GIP αγωνιστές μιμούνται ορμόνες που παράγει φυσιολογικά το έντερο μετά από ένα γεύμα. Αυτές οι ορμόνες στέλνουν σήματα πληρότητας στον εγκέφαλο, ρυθμίζουν την απελευθέρωση ινσουλίνης και επιβραδύνουν την κένωση του στομάχου, βοηθώντας στην καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης αλλά και στη μείωση της όρεξης. Όταν ο οργανισμός λαμβάνει αυτά τα σήματα πιο αποτελεσματικά, το αποτέλεσμα είναι ότι πεινάς λιγότερο, χορταίνεις πιο εύκολα και τρως φυσικά μικρότερες ποσότητες.

Ένα από τα πιο συχνά σχόλια ατόμων που λαμβάνουν την θεραπεία είναι: «Δεν με νοιάζει το φαγητό όπως πριν – είναι σαν να ηρεμεί στο κεφάλι μου η σκέψη του φαγητού». Αυτό δεν είναι ψυχολογικό ή στη φαντασία, αλλά αποτέλεσμα της πραγματικής αλλαγής στη νευροορμονική λειτουργία που ρυθμίζει την επιθυμία για τροφή.

Παράλληλα, αυτές οι θεραπείες βελτιώνουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη, μειώνουν τα επίπεδα φλεγμονής και επηρεάζουν θετικά το σπλαχνικό λίπος, το λίπος γύρω από τα όργανα στην περιοχή της κοιλιάς, το οποίο σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιομεταβολικών νοσημάτων. Η απώλεια βάρους που προκαλούν αυτές οι θεραπείες οφείλεται κατά 70-80% στη μείωση της όρεξης και κατά 20-30% στην επίδραση στον μεταβολισμό. Αυτό εξηγεί γιατί δεν έχουν όλοι το ίδιο αποτέλεσμα και γιατί χρειάζεται πάντα διατροφική καθοδήγηση.

Διαβάστε την συνέχεια στο diaitologos

---

 

Ο Πάρης Παπαχρήστος είναι διαιτολόγος – διατροφολόγος, M.Sc. Συγγραφέας & ιδρυτής του medNutrition.gr