“Η Ομηρία”: Μια ταινία για τον Έλληνα που απήγαγε γιο μαφιόζου!

Την ιστορία της απαγωγής δεν την έκρυψε από τα ΜΜΕ της εποχής. Η ιστορία διαδραματίζεται στην Αμερική της δεκαετίας του 1970, συγκεκριμένα στην Ινδιανάπολη το 1977. Μία άλλη Αμερική από τη σημερινή, το ίδιο καπιταλιστική κατά τα άλλα, με την νοοτροπία του αμερικανικού ονείρου, του εύκολου πλουτισμού, του πλουραλισμού, της πολυπολιτισμικότητας.

Ο Κυρίτσης απογοητευμένος δημοσιοποιεί το θέμα πρώτος, τηλεφωνεί στην αστυνομία, περικυκλώνουν το σπίτι του, το οποίο και έχει παγιδεύσει με σταθερό σύρμα στο λαιμό του απαχθέντα και την καραμπίνα κατά πρόσωπο, ώστε να αποτρέψει μία επιχείρηση εναντίον του. Ο Κυρίτσης γίνεται πρωτοσέλιδο.

Ο Κυρίτσης θα κάνει και κάτι ακόμα, πιο έξυπνο, αν και στην ταινία παρουσιάζεται περισσότερο ως καπρίτσιο ή αλαζονεία, καταφέρνει να έρθει σε επαφή με τον ραδιοφωνικό παραγωγό Φρεντ Τεμπλ (Colman Domingo), σταρ των ραδιοσυχνοτήτων της εποχής στην Ινδιανάπολη – η εποχή να μην ξεχνάμε, δεν έχει σόσιαλ μίντια, δεν έχει διαδίκτυο, έχει μόνο ραδιόφωνο και καλωδιακή τηλεόραση. Ό,τι προβάλλουν τα κανάλια της εποχής φτάνει στα σπίτια του κόσμου, οπότε η πληροφορία θα μπορούσε να είναι πολύ περισσότερο ελεγχόμενη.

Όμως, ο Φρεντ θα βγάλει στον αέρα τον Κυρίτση και με κάποιο τρόπο η προσωπική του τραγωδία θα φέρει τον κόσμο πιο κοντά στη δική του εκδοχή, ενός αδικημένου μεροκαματιάρη που βρέθηκε στο μάτι ενός μεγιστάνα, που του πήρε για ένα ξεροκόμματο το βιος του, το οποίο είχε με πολύ κόπο μαζέψει. Σήμερα δεν βλέπουμε παρόμοιες καταστάσεις;

Η ταινία αυτό το υπονοεί με έναν διακριτικό τρόπο, αλλά δε στέκεται (κακώς) τόσο σε αυτή τη διάσταση, την κοινωνική, όσο την εσωτερική, τον ψυχισμό και τον χαρακτήρα του απαγωγέα και του απαχθέντα. Ο Κυρίτσης παρουσιάζεται ως ο άσημος Δαυίδ, που τα έχει βάλει με τον σπουδαίο γίγαντα Γολιάθ.

Αλλά αμετροεπής με την προσωρινή επιτυχία του, κομπάζει και αφελώς θεωρεί ότι κέρδισε, καθώς καταφέρνει να βγει σε ζωντανή μετάδοση σε εθνικό επίπεδο (πολύ δύσκολο εγχείρημα), ενώ ταυτόχρονα κρατάει το δάχτυλο στη σκανδάλη της καραμπίνας, την καραμπίνα δεμένη με ένα σύρμα στο λαιμό του απαχθέντα, έτοιμος ακόμα και να πυροβολήσει on-air. Κάπως σουρεαλιστική η σκηνή, αν και αληθινή.

Η παρουσία του Πατσίνο στο καστ, μία μικρή συμμετοχή, μας υπενθυμίζει ότι ο σπουδαίος ηθοποιός έχει μεγαλώσει, αλλά δεν έχει χάσει καθόλου από τη μαεστρία να ερμηνεύει εύκολα τον κυνισμό του πατέρα, του ανθρώπου που αδίστακτα ποντάρει ότι ο Κυρίτσης εν τέλει δε θα πατήσει την σκανδάλη και ο γιος του θα βγει από εκεί ζωντανός. Και πράγματι ο γιος του θα βγει ζωντανός, ο Κυρίτσης θα συλληφθεί, αφού τον παγιδέψουν με μία προσποιητή συμφωνία. Ο Πατσίνο φαίνεται ότι αυτοσκηνοθετείται και η παρουσία του θα μπορούσε να είναι πιο καθοριστική, λειτουργεί περισσότερο ως γκεστ σταρ της ταινίας.

Οι ερμηνείες και η σκηνοθεσία

Ο τρόπος ερμηνείας του πρωταγωνιστή (Bill Skarsgård) είναι αρκετά βατός, αν και παρουσιάζεται αρκετά ξεροκέφαλος και αφελής ως προσωπικότητα – μπορεί και να ήταν. Αυτός που έχει μεγάλο ενδιαφέρον στον τρόπο που ερμηνεύει την ομηρία του είναι ο γιος Ρίτσαρντ Χολ (Dacre Montgomery), ο οποίος καταφέρνει να περάσει από όλα τα στάδια της απογοήτευσης για τον τρόπο χειρισμού της υπόθεσης από τον πατέρα του, την αδιαφορία του, καθώς και τη σχέση που αναπτύσσει με τον απαγωγέα Κυρίτσης, που μάλλον συναισθάνεται ότι έχει αδικηθεί. Παραμένει αρκετά ψύχραιμος, ταυτόχρονα συντετριμμένος με την κατάστασή του. Και εδώ ο σκηνοθέτης αφήνει στη μέση ό,τι πάει να κτίσει μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών.

Γενικότερα η αφήγηση θίγει ζητήματα που μένουν θολά ή στη μέση. Εν τέλει, κανείς δεν καταφέρνει τίποτα το σπουδαίο. Εκτός από τον Κυρίτση, που ενώ συλλαμβάνεται καταφέρνει να αθωωθεί και με την κοινή γνώμη υπέρ του. Η εταιρία θα δηλώσει πτώχευση λίγο καιρό μετά, και η περίεργη αυτοδικία, που επιχειρεί ο ελληνοαμερικάνος μένει μισοδικαιωμένη. Η προσπάθεια του απελπισμένου μεροκαματιάρη μοιάζει να δικαιώνεται, αλλά με έναν αλλόκοτο τρόπο. Η δικαιοσύνη ουσιαστικά κλείνει το μάτι σε περιπτώσεις που νομικά δεν μπορεί να επέμβει.

Οι τρόποι που οι μεγάλες εταιρίες μπορούν να επέμβουν και κυνικά να απορροφήσουν περιουσίες συχνά νομικά καλύπτονται, αλλά όχι ηθικά, έτσι, ο σκηνοθέτης κλείνει το μάτι στην ηθική διάσταση του ζητήματος και όχι στην νομική, ποινική. Και το κάνει με ένα υπόκωφο μαύρο χιούμορ.

Η ταινία αναδύει και ένα σαρκασμό, μία ποιότητα στον τρόπο που απεικονίζει άψογα τη δεκαετία του 1970, η μουσική (του Φρεντ) είναι εξαίσια, η σκηνοθεσία γενικότερα είναι στρωτή, έχει έναν υποδειγματικό ρυθμό, ενώ ο Μπιλ Σκάσγκαρντ καταφέρνει να βγάλει ένα δικό του προσωπικό ρυθμό, μία νευρικότητα και ταυτόχρονα τη ματαίωση, μία ματαίωση όλου του προσωπικού του κύρους, μία μάχη άνιση, πρώτα με τον εαυτό του και μετά με ό,τι νιώθει κοινωνικά άδικο, ένας ήρωας προσωρινός μίας εργατικής τάξης μονίμως καταπιεσμένης.

Ο Βαν Σαντ, υπό αυτή την έννοια ξεθάβει μία εντυπωσιακή αληθινή ιστορία, πρωτοποριακή όπως εξελίχθηκε στην εποχή της – οι αστυνομικοί σε όλη τη διάρκεια της ταινίας μοιάζουν καρικατούρες παρά σαν προστάτες της δημόσιας τάξης, ενώ είναι βέβαιο πως στις μέρες μας μια τέτοια περίπτωση θα είχε τραγική εξέλιξη, με σίγουρα θύματα. Το σχόλιο του σκηνοθέτη στρέφεται περισσότερο στη διαχείριση της κρίσης από τα κανάλια, την αστυνομία, τον μεγιστάνα, σε μία, κατά τα άλλα, παράτολμη και παράλογη ενέργεια ενός αδικημένου.